Reactie Prisma Prinsjesdag 2025
Geplaatst op 22-09-2025 in Actueel.
Op dinsdag 16 september sprak de Koning de Troonrede uit en is de Miljoenennota 2026 gepresenteerd.
In die Troonrede riep de Koning op tot verbinding: afstanden overbruggen, polarisatie tegengaan en elkaar de hand reiken. Die oproep geldt niet alleen binnen Nederland. Wie naar de wereld kijkt, ziet dat vrede en veiligheid nooit los staan van internationale samenwerking. Waar conflicten en armoede woekeren, wordt toekomstperspectief van mensen aangetast en groeit onveiligheid. Dit vraagt om een Rijksbegroting die deze binnenlandse oproep tot verbinding vertaalt naar het buitenlandbeleid.
Prisma mist in de Troonrede de duidelijke plaats van internationale samenwerking als morele en strategische opdracht. De Miljoenennota benoemt spanningen in de wereld, maar herwaardeert ontwikkelingssamenwerking onvoldoende als onmisbare pijler naast diplomatie en defensie. In ons werk zien we elke dag dat vrede en veiligheid pas standhouden wanneer humanitaire hulp, vredesopbouw en ondersteuning van het maatschappelijk middenveld elkaar versterken. Dat vraagt om voldoende en voorspelbare financiële middelen en samenhangend beleid.
Vanuit onze overtuiging van goed rentmeesterschap vragen we om volledig herstel van de koppeling tussen het budget voor ontwikkelingssamenwerking en de economische groei. Als Nederland economisch groeit, delen we van die overvloed; als er tegenwind is, blijven we trouw aan de meest kwetsbaren. Deze systematiek, die Nederland tientallen jaren heeft gebruikt, is opnieuw niet hersteld in deze miljoenennota. Dit ondergraaft het vertrouwen in de Nederlandse overheid en zet levensreddende programma’s onder druk. Het gaat niet om liefdadigheid alleen, maar ook om geloofwaardige trouw aan internationale afspraken en om vrede en stabiliteit waar ook Nederland bij gebaat is.
Een meerderheid van de Tweede Kamer en Eerste Kamer deelt deze opvatting en heeft het kabinet meermaals opgeroepen om de koppeling tussen het budget voor ontwikkelingssamenwerking en de economische groei volledig te herstellen. Deze oproep legde het kabinet helaas naast zich neer. Wij roepen de Tweede Kamer dan ook op om voet bij stuk te houden en bij de Algemene Financiële Beschouwingen en behandeling van de BHO-begroting deze koppeling weer terug te brengen.
Verbinding krijgt handen en voeten via de mensen die het dichtst bij de gemeenschap staan. Kerken, diaconale netwerken en lokale maatschappelijke organisaties dragen zorg, kennen de context en helpen polarisatie te doorbreken. Hun rol bij het beschermen van burgers, het bieden van basisvoorzieningen en het herstellen van vertrouwen is onmisbaar. Zorg daarom voor betrouwbare financiering, bescherm de ruimte voor het maatschappelijk middenveld en zet door op lokalisering: meer middelen en mandaat dichter bij de mensen om wie het gaat.
Als Prisma zien wij dagelijks hoe naastenliefde grenzen overstijgt. Wanneer overheid, multilaterale instellingen, bedrijven en maatschappelijke en religieuze partners elkaar opzoeken, ontstaan bruggen: tussen groepen die elkaar niet meer spraken, tussen noodhulp vandaag en bestaanszekerheid morgen, tussen onze welvaart en de waardigheid van de naaste ver weg.
Onze oproep aan kabinet en Kamer is daarom: kies voor verbinding als koers, herstel de voorspelbaarheid van het ontwikkelingsbudget en zet het maatschappelijk middenveld – lokaal én internationaal – centraal in het beleid. Zo bouwen we samen aan vrede die standhoudt en aan hoop die gedeeld kan worden.